In de internationale kunstwereld is HotelMariaKapel in Hoorn een begrip. Jonge kunstenaars werken en verblijven in het gasthuis en de prachtige exporuimte in de kapel biedt ruimte aan hun conceptuele kunst. Curator Josine Siderius en kunstenaar Wouter Sibum scheppen het stimulerende klimaat. “Maar weten Westfriezen wat hier gebeurt?” vraagt kunsthistoricus Jeroen Damen zich af.

“Ik denk niet dat iedereen weet waar HotelMariaKapel voor staat,” antwoord Josine, “hoewel de kapel natuurlijk al jaren in dienst staat van de kunst. Tijd om meer naar buiten te treden.” In de hoge witte exporuimte waar het gesprek plaatsvindt, valt het licht door de grote kerkramen. Jeroen is benieuwd naar de plannen van het ‘nieuwe stel in de kapel’, zoals hij ze lachend noemt. “Jullie zitten hier sinds januari 2010 en ook jullie stimuleren net als jullie voorgangers conceptuele kunst. “Zijn dat projecten als van Anique Weve, die in haar werk ‘Het Nieuwe Gezin’ met vreemden een nieuwe familie vormde en daarmee een uitje naar Artis ondernam? Wat maakt zo'n project dan tot kunst?”

Theater of kunst?

“Die vraagt hangt aan alles wat we doen,” stelt Wouter. “In de jaren 70 had je peformances waarbij bijvoorbeeld Yoko Ono mensen opdrachten gaf waardoor ze deel werden van die performances. Dat heeft een link met Community Art van nu. Je grijpt in in een sociaal netwerk om verandering aan te brengen. Dan kan ook een gesprek kunst zijn.” Josine en Wouter vertellen over een performance in een kubus. “Daar was de vraag: is dit theater of kunst?” Ze laten Jeroen beelden zien van een kunstproject in een bus ‘Exodus into the Civilized Wild’ waarbij de reizigers geconfronteerd werden met onder ander een reisleider die zijn hele eigen hele leven uit de doeken deed. Van de busreis is deze film gemaakt die hier vertoond werd,” vertelt Josine. Jeroen weet het nog. “Je kon op internet de bus volgen; een mooie combinatie van media.”

Meer dan mooie dingen maken

“Maar deze kunst is niet altijd eenvoudig te begrijpen,” stelt Jeroen. “Bovendien lijkt het proces bij conceptuele kunst soms belangrijker dan het resultaat.” “Dat is waar,” zegt Josine. “Deze vorm van kunst bestaat niet zonder de interactie van het publiek. Maar geldt dat niet voor alle kunst? Een schilderij vraagt ook om de ogen van de kijker.” Jeroen vraag of ze daarom het jaarthema ‘The other is here’ hebben gekozen. “Omdat het in deze vorm van kunst gaat om het contact met de ander?” Wouter knikt bevestigend. “Het werk dat de jonge kunstenaars ter plaatse bij ons creëren, is verfrissend. Er zit vaak een maatschappelijk element aan. Een installatie of performance kan je laten nadenken over jezelf, de ander of de wereld om je heen. Een mooi uitgangspunt voor kunst. Het stimuleert ook de meer ‘klassieke’ kunstenaars om vragen te stellen bij hun eigen kunst. Want kunst gaat niet alleen over mooie dingen maken, over de streling voor het oog.”

Verhalen

Josine vertelt aan Jeroen dat zij zich ervan bewust zijn dat een tentoonstelling in HotelMariaKapel vraagt om een intellectuele inspanning. “Het publiek verwacht een mooi plaatje, wij verschuiven dat graag. En hoewel niet alles even abstract is, proberen we wel steeds te duwen tegen de verwachtingen van de bezoekers.” Wouter vult haar aan: “We zijn een plaats waar kunstenaars kunnen uitproberen, voorbij de gebaande paden kunnen gaan. Maar het mooie van deze vorm van kunst is dat het zich een plek verwerft tussen de mensen. Als publiek kijk je niet meer alleen naar een schilderij, je bent vaak deel van het project, deel van de kunst.” Jeroen vraagt zich af of je altijd alles moet begrijpen om het mooi te vinden. “Nee, maar het helpt wel,” lacht Josine. “Daarom geven we ook graag uitleg tijdens de tentoonstellingen. Er valt soms zoveel meer te zien dan je in eerst instantie denkt. Wij stellen je graag open voor de ideeën, gedachten en verhalen van ‘de ander’.”

HotelMariaKapel

Het jaarprogramma bestaat uit tentoonstellingen, projecten en performances van diverse nationale en internationale kunstenaars. Zie www.hotelmariakapel.nl

HotelMariaKapel

Korte Achterstraat 2a, Hoorn (ingang via Filmhuis Hoorn)

0229 - 752 252

www.hotelmariakapel.nl

Mandarte staat voor: 'meer zien in moderne kunst'. Kunsthistoricus Jeroen Damen geeft cursussen en lezingen, stelt excursies samen, werkt als curator en adviseert bij kunstaankopen.

Mandarte
Draafsingel 52, Hoorn
0229 – 297 464
www.mandarte.nl